ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 83

Plantaginaceae

Plantaginaceae ili bokvice je porodica cvjetnica u redu Lamiales. Tipski rod je Plantago L. U starijim naučnim podjelama bila je pominjana kao jedina porodica u redu Plantaginales, ali brojne filogenetičke studije koje je usaglasila Grupa za filo ...

Rododendron

Rododendron – od grčkih riječi ῥόδον / rhódon = ružičasto + δένδρον / déndron = drvo" – jest rod od 1.024 vrste drvenastih biljaka u porodici Ericaceae, bilo zimzelenih ili listopadnih, a nalazi se uglavnom u Aziji, iako je rasprostranjen i u vis ...

Entomofilija

Entomofilija ili oprašivanje pomoću insekata je oblik oprašivanja pri čemu se polen biljaka, posebno ali ne samo cvjetnica, distribuira putem insekata. Cvjetovi koji se ovako oprašuju obično se" reklamiraju” svijetlim bojama, ponekad s upadljivim ...

Tratinčica

Fatimica, tratinčica ili krasuljak je često evropsko označavanje vrste tratinčica, porodice Asteraceae koja se često smatra arhetipskom vrstom tog imena. Mnoge srodne biljke takoder dijele isto ime, tako da razlikovanje ove vrste od drugih tratin ...

Asplenium

Asplenium je rod paprati, sa preko 700 vrsta, često smatran jedinim rodom porodice Aspleniaceae. Drugi autori smatraju da je i Hymenasplenium drugi rod u porodici, zasnovano na molekulskofilogenetičkoj analizi sekvenci DNK, različitom broju hromo ...

Srčanik

Srčanik – sinonimi Tormentilla erecta, Potentilla laeta, Potentilla tormentilla ili uspravni petoprst – je zeljasta višegodišnja biljka iz porodice ruža.

Uskolisna bokvica

Uskolisna bokvica ili muška bokvica je vrsta cvjetnice iz porodice bokvica. Poznata je i kao ravnolisna i muška bokvica. Raste širom Evroazije, uključujući i Bosnu i Hercegovinu. Uspijeva na raznim staništima, osobito na oranicama i u zapuštenim ...

Peš

Peš ili evropski peš je slatkovodna riba iz porodice Cottidae, koja je široko rasprostranjena u Evropi, uglavnom u rijekama. To je mala pridnena riba koja živi u hladnim, bistrim, brzo tekućim malim potocima i rijekama srednje veličine. Javlja se ...

Nevaskularna biljka

Nevaskularne biljke su biljke bez vaskularnog sistema, odnosno bez ksilema i floema. Iako nevaskularnim biljkama nedostaju ta odredena tkiva, mnoge posjeduju jednostavnija tkiva koja su specijalizirana za unutrašnji transport vode. Nevaskularne b ...

Riječ

Riječ je glas ili skup glasova kome je pridruženo neko značenje te je osnovna jedinica svakog jezika. Obično se riječ sastoji od korijena te prefiksa ili sufiksa. Riječi se slažu i kombinuju kako bi se stvorile rečenice, sintagme, fraze i veća pr ...

Malteški jezik

Malteški jezik je semitski jezik iz afro-azijske porodice jezika. Nacionalni je jezik na Malti i jedan od službenih jezika Evropske unije. Najsličniji je arapskom jeziku, i to tuniškoj verziji. Uslijed geografskog položaja i historijskih okolnost ...

Vrste riječi

Na osnovu utvrdenih kriterija riječi jednog jezika dijele se na vrste. Kriteriji te podjele u bosanskom jeziku su: značenje riječi, njen oblik i funkcija u rečenici. Kombiniranjem ta tri kriterija, semantičkog, morfološkog i sintaksičkog, sve rij ...

Jezik

Jezik je sistem gestikulacije, gramatike, znakova, glasova, simbola, ili riječi, koji se koristi za prikaz i razmjenu koncepata, ideja, značenja i misli. Proučavanje jezika kao koda se zove lingvistika, koju je kao akademsku disciplinu u tom obli ...

Gramatika

Gramatika dio je lingvistike koji se bavi strukturom jezika. Gramatika obuhvata fonologiju, morfologiju, sintaksu i pravopis. Svaki književni jezik je normiran, te norme su standardi koji se moraju poštivati u književnom jeziku. Gramatika se bavi ...

Sibilarizacija

Sibilarizacija je glasovna promjena u bosanskom jeziku u kojoj se suglasnici k, g, h u nekim oblicima, kad se nadu ispred slova i, pretvaraju u c, z, s.To je drugi i češći naziv za drugu i treću palatalizaciju.

Nominativ

Nominativ je gramatička forma poznata kao padež. Obično označava subjekt u rečenici. U bosanskom jeziku nominativ je prvi padež. Odgovara na pitanje Šta? i Ko? Neke imenice u nominativu množine muškog roda imaju dugu množinu, a neki imaju kratku ...

Romski jezik

Romski jezik je jezik Roma. Romski jezik je zapravo grupa više-manje različitih dijalekata, jer su Romi svugdje preuzeli riječi i oznake jezika naroda medu kojem su živjeli. Romski nema svoj prajezik kao jedan jezik, jer se ne radi o jednoj etnič ...

Nauke sa sufiksom -omika

Neologizam omika neformalno se odnosi na biološke nauke koje završavaju sufuksom -omika, kao što su genomika, proteomika ili metabolomika. Sufiks -om se koristi za opis predmeta istraživanja tih polja, kao što su genom, proteom ili metabolom. Omi ...

Makedonska gramatika

Makedonski jezik je južnoslavenski jezik i službeni jezik u Makedoniji. Makedonska gramatika obuhvata gramatička pravila standardnog jezika, pravopisa i govora. Prva makedonska štampana gramatika potiče iz 1880. i njen autor je Gjorgjija Pulevski.

Instrumental

Instrumental je gramatička forma poznata kao padež. Odgovara na pitanje kim/čim? U bosanskom jeziku instrumental je zavisni padež i dolazi kao šesti po redu u deklinacijskom nizu. To je padež koji ima dva osnovna značenja: B socijativno = značenj ...

Per capita

Per capita je latinska prijedloška fraza: per i capita. Izraz tako znači "glavama" ili "za svaku glavu", tj. po pojedincu / osobi. Izraz se koristi u širokom spektru društvenih nauka i kontekstima statističkih istraživanja, uključujući vladinu st ...

Iblis

Iblis ili Šejtan, po islamskom učenju, praotac je Džina. Spomenut je u mnogo kultura i civilizacija; npr. Sotona znači protivnik ili optužitelj. U religiji, Iblis se smatra palim andelom, demonom, vragom, davolom. U abrahamskim religijama, Sotona ...

Perfekt

Perfekt je prošlo glagolsko vrijeme koje postoji u mnogim jezicima. Perfekt ili prošlo vrijeme glagola u bosanskom jeziku tvori se od nenaglašenog prezenta pomoćnog glagola biti i glagolskog pridjeva radnog.

Madarski jezik

Madarski jezik je službeni jezik Republike Madarske, kao i Autonomne Pokrajine Vojvodine te dijelovima Republike Slovenije. Pored toga, madarski se govori i u dijelovima Rumunije, Slovačke, Ukrajine, Hrvatske i Austrije, ali u njima ne uživa stat ...

Hordaland

Hardaland je jedan od 19 okruga Norveške. Nalazi se na jugozapadu države i graniči s sljedećim okruzima: Sogn og Fjordane, Buskerud, Telemark i Rogaland. Treći je najmnogoludniji okrug, nakon okruga Akershus i Oslo. Glavni i najveći grad je Berge ...

Sinonim

Sinonimi – u lingvistici – su istoznačnice ili sličnoznačnice, odnosno dva ili više leksema jednakog ili sličnog značenja. To su sinonimi kada su zamjenljivi u svim kontekstima u kojima se pojavljuju. Takvi termini se označavaju kao potpuni ili a ...

Zamjenice

Zamjenice su riječi koje zamjenjuju druge riječi. One koje zamjenuju imena ljudi, bića, predmeta i riječi koje ukazuju na pojedina lica, a ponekad zamjenjuju i njihova imena, nazivaju se lične zamjenice. One imaju tri lica u jednini i množini. Je ...

Sefardi

Sefardi su Jevreji Španije, Portugala, Sjeverne Afrike i Bliskog istoka. Pridjev "sefardski" i odgovarajuće imenice sefardi i sefarda su izvedeni iz hebrejske riječi "Sefaradu", koja se odnosi na Španiju. Često se smatra da se njihov dolazak u Šp ...

Perzijski jezik

Perzijski jezik ili farsi je indo-evropski jezik, kojim se govori u Iranu, Tadžikistanu, Uzbekistanu, Afganistanu, te u nekim drugim dijelovima Kavkaza i Srednje Azije. Pripada porodici indoevropskih jezika, koja se dijeli na ukupno dvanaest grup ...

Član

Član je vrsta riječi ili morfološki element koji u nekim jezicima označava odredenost imenice. Mnogi jezici nemaju članove, npr. bosanski, latinski, japanski. Neki jezici imaju članove, ali ih rijetko koriste npr. Svahili.

Jedan

Za broj jedan karakteristično je što ima sva tri gramatička roda i oba gramatička broja: jedni svatovi, jedne hlače, jedna kola. Broj jedan ima pridjevsko-zamjeničku promjenu i padeže za sva tri roda i broja, kao u tabelama: * - zavisi od kriteri ...

Hercegovci

Hercegovci je regionalna odrednica za stanovnike Hercegovine, historijske i geografske regije u južnom dijelu Bosne i Hercegovine. S obzirom na to da se pojam Hercegovci odnosi na regionalnu pripadnost, svaka daljnja vjerska ili nacionalna katego ...

Monera

Monera je carstvo koje sadrži jednoćelijske organizme sa prokariotskom ćelijskom organizacijom, kao što su bakterije. Podizanje roda Monera na status kao koljene, prvi je predložio Ernst Haeckel 1866. godine. Nakon toga, ovaj filum je uzdignut na ...

Paradoks

Paradoks se pojavljuje kada skup očigledno nepobitnih premisa daje neprihvatljive ili protivrječne konkluzije. Rješavanje paradoksa je dovelo do poboljšanja nekih nauka kao što su filozofija i matematika. Etimologija riječi "paradoks" datira još ...

Kompleksno lamelarno vektorsko polje

U vektorskom kalkulusu, kompleksno lamelarno vektorsko polje je vektorsko polje u tri dimenzije, koje je ortogonalno na sopstveni rotor. To jest, F ⋅ ∇ × F = 0. {\displaystyle \mathbf {F} \cdot \nabla \times \mathbf {F}=0.} Kompleksna lamelarna v ...

Dinastija

Dinastija je redoslijed vladara iz iste porodice, obično u kontekstu feudalnog ili monarhijskog sistema ali se nekad javlja i u izbornim republikama. Dinastijska porodica ili linija se nekad naziva i "kuća"; dok se u tituli može nazivati "kraljev ...

Engleski jezik

Engleski jezik jest zapadno-germanski jezik koji je sprva upotrebljavao u ranoj srednjovjekovnoj Engleskoj, a sada je globalni lingua franca. Engleski je bilo službeni jezik ili jedan od službenih jezika u skoro 60 suverenih država. Najčešće je g ...

J

J je 14. slovo bosanske abecede. Označava palatalni aproksimativni sonantni suglasnik. Znači i: u SI sistemu džul, jedinicu za energiju J medunarodnu automobilsku oznaku za Japan

Balteus

Balteus je imenica iz latinskog jezika kojom se označava standardni vojnički pojas koji je bio dio opreme legionara u rimskoj vojsci. Upotrebljavao se za nošenje oružja, mača gladius i bodeža pugio a vjerovatno je imao i druge praktične primjene. ...

Švedski jezik

Švedski jezik je zvanični jezik Švedske i pripada porodici indo-evropskih jezika. To je sjevernogermanski jezik koji pripada grupi skandinavskih jezika. Zajedno sa danskim, čini tzv. istočni krak skandinavske grupe jezika. Švedski danas govori ok ...

Italijanski jezik

Italijanski jezik je romanski jezik koji govori oko 68 miliona ljudi, od kojih većina živi u Italiji. Standardni italijanski temelji se na firentinskom narječju, mada je općeprihvaćeno mišljenje da italijanski jezik vodi porijeklo iz Firenci obli ...

Jasminka Taso

Jasminka Taso, lingvist. Završila je studij srpskohrvatskog jezika i književnosti naroda i narodnosti Jugoslavije na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Na istom fakultetu odbranila je magistarski rad pod nazivom: Sufiksalna tvorba imenica ”stanja” ...

Klasa (programiranje)

U objektno orijentiranom programiranju, klasa je proširiv šablon programskog koda za kreiranje objekata, nudeći početne vrijednosti za članske varijable i implementacije ponašanja. U više programskih jezika, ime klase se koristi kao naziv imena z ...

Nótt

U nordijskoj mitologiji, Nótt je personifikacija noći te baka slavnog boga Thora. Zamišljena je kao žena koja se vozi nebom u kočiji koju vuče konj Hrímfaxi. Njeno ime se pojavljuje u nordijskoj literaturi i kao opća imenica. U Starijoj Eddi, Nót ...

Sufiks

Sufiks ili postfiks – u gramatici – je afiks koji se nalzi nakon korijena riječi. Uobičajeni primjeri su padežni završeci koji označavaju promjene imenica i pridjeva po padežima te glagolski završeci koji čine konjugaciju glagola. U bosanskom, ka ...

Bugarski jezik

Bugarski jezik, narodni i književni jezik Bugara kojim govori preko 9 miliona ljudi. Pripada južnoslavenskoj jezičnoj grupi; najbliži je makedonskom jeziku. Njim govori najveći dio stanovnika Bugarske i manje grupe u Grčkoj, Rumuniji, Turskoj, Uk ...

Novial

Novial je medunarodni pomoćni umjetni jezik. Jespersen je u početku bio esperantista i radio je kao član delegacije za izbor medunarodnog pomoćnog jezika IALA do 1907, kada se pojavio Idoprojekt. Zatim je Jespersen radio u Ido pokretu, dok se nak ...

Scutum (rimska vojska)

Scutum je imenica koja je u latinskom jeziku značila štit. U drevnom Rimu su pripadnici rimskih legija nosili štit kao standardnu odbrambenu opremu. Kroz historiju rimske vojske scutum je imao nekoliko veličina i oblika.

Majmun

Majmun je pojam čije se tumačenje na mnogim svjetskim jezicima bitno razlikuje od onog na engleskom. Za sve repate majmune, Englezi imaju naziv monkey, koji se na bosanski prevodi kao majmun, a diferenciraju naziv bezrepih, velikih majmuna imenic ...

Uzvici

U gramatici, uzvik je leksička kategorija koja se koristi kao način da se uputi ili upozori na neku spomenutu imenicu, bez gramatičke veze s ostalim dijelom rečenice, jednostavnim izražavanjem izolirane emocije u dijelu govora.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →