ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 114

Leteća lisica

Leteće lisice su šišmiši roda Pteropus, koji pripada podredu letipasa, koji su najveći šišmiši na svijetu. Poznate su i kao voćni šišmiši, veliki šišmiši i pod drugim kolokvijalnim nazivima. Žive u tropima i suptropima Azije, Australije, Istočne ...

Korin

Korin je heterociklični spoj. Roditeljski je makrociklus koji je vezan za supstituent u vitaminu B 12. Njegovo ime potječe od latinske riječi "core" koje se odnosi na vitamin B 12.

Avdo Sofradžija

Avdo Sofradžija roden je 1940. godine u Cvilinu, gdje je završio osnovno i srednje obrazovanje. Biologiju je diplomirao na Prirodno-matematičkom fakultetu u Sarajevu 1965 godine, a magistrirao je na PMF-u Zagrebu, 1971. godine. Doktorsku disertac ...

Čulo ravnoteže

. Čulo ravnoteže kičmenjaka, uključujući i čovjeka je smjesteno u pet šupljina unutrasnjeg uha, ispunjenih posebnom tečnošću – endolimfom. To su tri polukružna kanala, duguljasta utriculus i obla saculus vrećica. Ovaj aparat djeluje potpuno nezav ...

Heterotermija

Heterotermija ili heterotermnost je fiziološki termin za stanje životinja koje ispoljava obilježja i poikilotermije i homeotermije.

Gastrulacija

Gastrulacija je faza embrionskog razvitka većine životinja, tokom koje se jednoslojna blastula reorganizira u troslojnu strukturu poznatu kao gastrula. Ova tri klicina lista su ektoderm, mezoderm i endoderm. Gastrulacija se odvija nakon ubrzanih ...

Kesten

Kesten, je rod listopadnog drveta iz porodice bukvi, koji raste u svim krajevima sjeverne hemisfere. Plod je jestiv i ukusan, sadrži dosta skroba, a od njega se mogu praviti poslastice. Može se jesti kuhan ili pečen, pa čak i sirov.

Klinčić

Klinčić je tropsko drvo visoko 8-12 metara, stalno zeleno od kojeg se sušenjem cvijetnih palica dobija aromatičan začin. Upotrebljava se za začinjavanje mesnih jela, kao i za začinjavanje kuhanog vina. Destilacijom Klinčića dobija se ulje koje se ...

Transdukcija (genetika)

Transdukcija je proces DNK transfera iz jedne bakterije u drugu putem virusa. Takoder se odnosi na proces kojim se strana DNK uvodi u drugu ćeliju preko virusnih vektora. Transdukcikja ne zahtijeva fizički kontakt izmedu ćelije donora DNK i ćelij ...

Pterobranchia

Pterobranchia su kladus malih crvolikih životinja, koje pripadaju koljenu Hemichordata. Žive u izlučenoj cijevi na okeanskom dnu. Pterobranchia filtriraju plankton pomoću treplji pričvršćenih na pipke. U grupi je opisano oko 30 poznatih živih vrs ...

Kikiriki

Kikiriki je biljka iz porodice leguma a potiče iz Južne Amerike, Meksika i Centralne Amerike. To je jednogodišnja biljka koja naraste od 30 do 50 cm. Ima žute cvjetove. Plodovi se razvijaju ispod zemlje, u čašicama u kojima bude od jedne do 4 sje ...

Klinasta kost

Klinasta kost – poznata i po posvojenici sfenoidna kost – je neparna kost lobanje, koja se nalazi se u njenoj sredini, prema naprijed, ispred sljepoočne i bazilarnog dijela potiljačne kosti. To je jedna od sedam kostiju koje se zglobljavaju u for ...

Karanfil

Karanfil, lat. Dianthus caryophyllus) je tipska vrsta roda Dianthus i porodice Caryophyllaceae. Vjeruje se da je nativan u Mediteranu, ali izvorni areal nije pouzdano poznat, zbog široke kultivacije i uzgoja tokom posljednjih 2.000 godina.

Fluorescencija

Fluorescencija je pojava kod koje supstanca izložena elektromagnetnom zračenju emituje elektromagnetno zračenje manje talasne dužine od onog kojim je izložena. Poput ostalih vrsta luminiscencije fluorescenciju pokazuju samo odredeni materijali.

Greben nervnog stabla

Moždano stablo ili moždano deblo je zadnji dio mozga, koji ga strukturno povezuje sa kičmenom moždinom. Kod čovjeka, obično se opisuje uključujući i produženu moždinu medulla oblongata, myelencephalon, pons dio krajnjeg mozga = metencephalon i sr ...

Nervna mreža

Nervna mreža ili mrežasti nervni sistem se sastoji od medusobno povezanih neurona, koji nemaju mozak ili bilo koji oblik cefalizacije, odnosno centralizacije skupina funkcijski povezanih nervnih ćelija. Dok organizmi sa bilateralnom simetrijom ti ...

Palma

Palme predstavljaju biljnu porodicu jednosupnica, kojoj pripada oko 2800 vrsta. Žive samoniklo većinom u tropskim i suptropskim krajevima, a u ostalim područjima se kultiviraju kao ukrasne biljke. Palme su drvolike, često vrlo visoke biljke, koje ...

Transfekcija

Transfekcija je proces namjenskog uvodenje nukleinskih kiselina u ćelije. Termin se često koristi za nevirusne metode u eukariotskim ćelijama. Može se odnositi i na druge metode i vrste ćelija, iako drugi termini imaju prednost. Transformacija se ...

Protonacija

Protonacija – u hemiji – je dodavanje protona na atom, molekulu ili ion, formirajući konjugatnu kiselinu. Neki primjeri uključuju reakcija kao: protonacija vode sumpornom kiselinom H 2 S O 4 + H 2 O ⇌ H 3 O + + H S O 4 − {\displaystyle \mathrm {H ...

Heksoza

Heksoze su monosaharidi sa šest ugljikovih atoma, sa hemijskom formulom C 6 H 12 O 6. Prema funkcijskoj grupi, klasificiraju se u aldoheksoze koje imaju aldehid u poziciji 1, i ketoheksoze koje imaju keton u poziciji 2.

Letipsi

Letipsi obuhvataju podred Megachiroptera i jedinu porodicu Pteropodidae iz reda Chiroptera. Takoder se označavaju i kao voćnim šišmiši ili šišmiši Starog svijeta, naročito rodovi Acerodon i Pteropus. Voćni šišmiši su ograničeni na Stari svijet, u ...

Rubiaceae

Rubiaceae ili broćike i kahve su porodica cvjetnica iz reda Rubiales ili Gentianales. Tipska vrsta porodice je prava broćika ili žuti broć, koja je rasprostranjena širom svijeta. Ova porodica obuhvata kopneno drveća, grmlja, lijane, ili zeljaste ...

Sistem odredivanja spola

Sistem determinacije spola je biološki sistem koji odreduje razvoj spolnih obilježja datog organizma. Većina vrsta organizama koji stvaraju potomstvo putem spolnog razmnožavanje imaju dva spola. Medutim, postoje i hermafroditne, kod kojih jedinke ...

Peronospora

Peronospora je bolest vinove loze koju uzrokuje gljiva latinskog naziva Plasmopora viticola. Bolest je prenesena iz Sjeverne Amerike krajem 19. vijeka i to podlogama koje su se koristile za razmnožavanje evropske vrste loze. Peronospora je endopa ...

Jatropha

Jatropha je rod cvjetnica u porodici mlječika. Ime potiče od grčke riječi ἰατρός = ljekar + τροφή = ishrana, dok se uobičajeno ime može shvatiti kao ljekoviti orah ili koprivasta mlječika. Rod uključuje oko 170 vrsta sukulentnih biljaka, grmova i ...

Nasljedivanje

Nasljedivanje – u genetici – je pojam koji označava pojavu ili proces prenošenja genetičke informacije sa roditelja na potomstvo, u nizu sukcesivnih generacija. Relativo je rašireno, a pogrešno, videnje da se nasljeduju osobine, jer je odavno jas ...

Neuhranjenost

Neuhranjenost ili malnutricija je stanje koje proizlazi iz ishrane u kojoj nutrijeni ili nisu dovoljno i zastupljeni tako da uzrokuje zdravstvene probleme. To može uključivati kalorije, proteine, ugljikohidrate, vitamine i minerale. Ako nije dovo ...

Pentastomida

Pentastomida je zagonetna skupina parazitskih rakova poznatih kao jezičasti crvi ili jezičaste gliste, zbog sličnosti vrsta roda Linguatula s jezikom kičmenjaka. Alternativna imena za Pentastomida uključuju Pentastoma, Linguatulida i Acanthotheca ...

Naranča

Narandža ili naranča je drvo iz porodice Rutacea. Može živjeti više od 100 godina. Suptropska biljka. Plod ukusan i sočan. Iz kore se dobija etersko ulje. Narandža je zimzeleno drvo iz jugoistočne Azije, roda Citrusa. Uzgaja se u široko rasprostr ...

Tigmonastija

Tigmonastija ili seizmonastija je nastijski odgovor biljke ili gljive na dodir ili vibracije. Upadljivi primjeri tigmonastoja uključuje mnoge vrste u porodici mahunarki, potporodice Mimosoideae, aktivne biljke mesoždeke, kao što su u rodu Dionaea ...

Nauka o materijalima

Nauka o materijalima je interdisciplinarna nauka, koja izučava osobine materije, te njenu primjenu na razna područija nauke i inženjerstva. Ona se koristi elementima primjenjene fizike i hemije, kao i hemijskog inženjerstva, mehaničkog inženjerst ...

Niktinastija

Niktinastija je ritmično-cirkadijsko nastijsko kretanje kod viših biljaka, koje se javlja kao odgovor na pojavu tame. Primjeri su zatvaranje latica cvijeta u sumrak i kretanje spavanja listova mnogih mahunarki. Najranije zabilježeno posmatranje o ...

Partenogeneza

Parthenogeneza je prirodni oblik bespolnog razmnožavanja u kojem se rast i razvoj embriona odvijaju bez oplodnje putem spermatozoida. U životinjia, partenogeneza znači razvoj embriona iz neoplodene jajne ćelije. Kod biljaka je partenogeneza sasta ...

Galaktosemija

Galaktosemija je enzimopatija kao greška u metabolizmu zbog nedostatka enzima fosfogalaktoze uridil-transferaze koja katalizira prelazak fosfat-galaktoze u fosfat-glukozu koja ulazi u jetrin metabolizam ugljikohidrata. Usljed nedostatka ovog enzi ...

Majmuni Starog svijeta

. Majmuni Starog svijeta, familija Cercopithecidae, grupa su primata iz natporodice Cercopithecoidea i grane Catarrhini. Autohtoni su u Africi i Aziji, gdje danas naseljavaju niz sastojina iz tropskih prašuma i savana, šipražja, žbunja i planinsk ...

Poljska metvica

Poljska metvica ili divlja metvica je biljna vrsta iz roda metvicâ, porodica Lamiaceae, sa cirkumborealnom rasprostranjenošċu. Prirodno raste u umjerenim područjima Evrope i Zapadne i Centralne Azije. Njen areal seže na istok do Himalaja i Istočn ...

Lakaza

Lakaze su enzimi koji pripadaju grupi oksidaza plavog bakra. Kataliziraju oksidacije organskog ili neorganskog supstrata i redukcijom molekulskog kisika u vodu, preko mehanizma transfera elektrona: 4 A r - O H + O 2 → L a c a s a 4 A r - O. + 2 H ...

Deprotonacija

Deprotonacija je otklanjanje protona Bronsted-Lowryjeve kiseline u obliku kiselo-bazne reakcije formirane konjugiranjem bazi i kiseline. Komplementarni, obrnuti proces, kada se proton dodaje na Bronsted-Lowryjevu bazu, je protonacija. Formirani o ...

Malina

Malina je žbun koji naraste do 200 cm. Cvjeta od maja do augusta. Plodovi su joj crveni, rjede bijeli i sočni, slični kupini i jagodi. Rasprostranjena je u cijeloj Evropi, do 2000 m nadmorske visine. Raste po polusunčanim mjestima, rubovima šuma, ...

Pužuća ivica

Pužuća ivica – u Evropi poznatija kao poznatiji kao lovački rog, plava trublja, korovski tepih, travni trpih, obični lovački rog i slično – je zeljasta cvjetnica iz porodice Lamiaceae. Porijeklom je iz Evrope a invazivna vrsta je u dijelovima Sje ...

Alometrija

Alometrija je proučavanje i skup metoda za utvrdivanje odnosa veličine tijela prema obliku, anatomiji, fiziologiji i finalnom ponašanju.Prvi opis dao je Otto Snell 1892. godine, a razradili je DArcy Thompson 1917., u djelu "O rastu i formi" i Jul ...

Divlji mak

Divlji mak, poljski mak ili žitni mak, a i crveni mak ili bulka i turčinak, turčin cvijet, pa glavobolj, boliglava, purpelica i pucalica – sve su to uže ili šire poznati nazivi za biljku pod naučnim imenom Papaver rhoeas. To je vrsta zeljaste cvj ...

Korijander

Biljka je visoka izmedu 30 i 90 cm. U Upotrebi su listovi i plodovi, koji imaju različitu aromu, te se nadopunjuju. Listovi podsjećaju na listove peršuna.

Jaje

Jaje je oblik a istovremeno i rani stadij samostalnog razvoja novog živoga bića. Nastaje od oplodene ženske rasplodne ćelije, najčešće nazvane i jajnom ćelijom ili gametom.

Badem

Badem je biljka iz porodice ruža. Biljka je drvenasta s bijelo-ružičastim cvjetovima i koštuničavim plodovima. Potječe s Bliskog Istoka, gdje je kultiviran još u starom vijeku i raširen po cijelom Sredozemlju. Postoje dvije osnovne podvrste: gork ...

Mali mozak

Mali mozak je moždana regija koja ima važnu ulogu u kontroli pokreta. Može takoder biti uključen i u neke kognitivne funkcije, kao što su pažnja i jezik, te u reguliranju odgovora na strah i zadovoljstvo, ali njegove funkcije u vezi sa pokretom s ...

Hilum (biologija)

Hilum – u botanici – je ožiljak ili trag koji je na sjemenskom omotaču ostao od nekadašnje veze sa zidom jajnika ili funikulus. Na zrnastim semenkama, hilum se naziva "oko" ili pupak. Za neke vrste gljiva hilum je mikroskopski malo udubljenje koj ...

Univerzitet u Tuzli

Univerzitet u Tuzli je jedan od 8 javnih univerziteta u Bosni i Hercegovini. Osnovan je 1976. godine i jedan je od najstarijih univerziteta u državi. Tradicija visokog školstva u Tuzli datira još iz 50-tih godina 20. vijeka kada su osnovani prvi ...

Scrophulariaceae

Scrophulariaceae ili zijevalice su porodica cvjetnica iz razreda pravih dikotiledona. Obuhvata jednogodišnje zeljaste bilke, kao i jedan rod grmova. Imaju bilateralne ili radijano simetrične. Predstavnici Scrophulariaceae su kosmopolitski raspros ...

Lotos

Lotos, rjede lotus, je zeljasta višegodišnja vodena biljka koja raste u toplim slatkim vodama Azije, Afrike i sjeveroistočne Australije. Rasprostranjena je širom svijeta, kao unesena dekorativna biljka. Lotos ima debeli, okrugli list na stabljici ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →